11e eeuwse Immitatie naar tiels voorbeeld

Geestelijke muntplaats in de omgeving van Tiel (Zaltbommel?), penning naar Tiels voorbeeld, 11e eeuw.

Deze zilveren penning is een tijdgenootse navolging van het bekende Tielse type, geslagen door een muntplaats in de omgeving van Tiel.

Voorzijde: gekroond hoofd en face, links een kromstaf en rechts een kruisstaf, omschrift naar HEINRICVS in wisselende verbastering.
Keerzijde: kort kruis met bolletjes in de hoeken, omschrift naar TIELA CIVITAS.

Referenties van de gehele groep: Ilisch I 4.5 tot 4.8, 4.10 en 4.13 tot 4.16 / Hatz 50, 68 tot 71, 73, 77 en 78 / Dbg 2186 / vgl. Kluge, MODR II, nr. 350.

Van dit type bestaan meerdere subvarianten. Ze verschillen onderling in de stempelsnit, in de plaatsing van de staven en vooral in de omschriften, die op veel exemplaren zijn verbasterd tot letters zonder betekenis. Ze horen numismatisch tot dezelfde groep.

De kromstaf naast het keizershoofd is het bepalende kenmerk. Die staf is het teken van een bisschop of abt, en daarom gaan Gert Hatz (1968) en Peter Ilisch (1997/98) ervan uit dat deze groep niet in Tiel zelf maar door een geestelijke muntplaats is geslagen. Zaltbommel wordt naar verluidt als kandidaat genoemd, omdat de bisschop van Utrecht daar in 999 het muntrecht kreeg. Bewezen is dat niet. Op geen enkel exemplaar staat de naam Bommel of Zaltbommel, en ook over de muntheer bestaat geen overeenstemming: Ilisch houdt het op Hendrik III, Kenneth Jonsson (2012) op Hendrik IV

Gallerij